Epilepsi (Sara) Nöbeti Anında Ne Yapılmalı?

İçerik

Epilepsi (halk arasında sara olarak bilinir), beynin elektriksel faaliyetindeki geçici düzensizlikler sonucu ortaya çıkan nöbetlerle seyreden nörolojik bir durumdur. Bir epilepsi nöbetine tanık olmak, özellikle ilk kez karşılaşan biri için ürkütücü olabilir. Ancak nöbet anında yapılması ve yapılmaması gerekenleri bilmek, kişinin güvenliğini korumak açısından büyük önem taşır. Bu yazıda, bir epilepsi nöbeti sırasında nasıl doğru davranılacağını genel hatlarıyla ele alıyoruz.

Epilepsi ve nöbetlerin değerlendirilmesi için merkezimizin nöroloji bölümünden randevu alabilirsiniz. Telefon: 0312 446 88 88 — Online Randevu için tıklayın.

Epilepsi Nöbeti Nedir?

Epilepsi nöbeti, beyindeki sinir hücrelerinin anormal ve aşırı elektriksel deşarjı sonucu ortaya çıkar. Nöbetler herkeste aynı şekilde görünmez; bazıları kısa süreli dalgınlık ve boşluğa bakma şeklinde hafif seyrederken, bazıları tüm vücudu etkileyen kasılma ve bilinç kaybıyla ortaya çıkar. Halkın en çok tanıdığı nöbet türü, kişinin yere düşüp tüm vücudunun kasıldığı ve sarsıldığı “jeneralize” nöbettir. Nöbet anında yapılacaklar, nöbetin türüne göre değişebilir; ancak temel ilkeler benzerdir.

Epilepsi Nöbeti Anında Ne Yapılmalı?

Bir kişi kasılma ve sarsılma ile seyreden bir nöbet geçiriyorsa, sakin kalmak ve kişinin kendine zarar vermesini önlemek önceliklidir. Nöbet anında yapılması gerekenler şunlardır:

Sakin olun ve panik yapmayın. Çoğu nöbet birkaç dakika içinde kendiliğinden sonlanır.
Kişiyi yaralanmalardan koruyun. Çevredeki sert, keskin veya tehlikeli nesneleri uzaklaştırın.
Başının altına yumuşak bir şey koyun. Katlanmış bir kıyafet veya yastıkla başını koruyun.
Varsa gözlüğünü çıkarın, boynundaki kravat, gömlek yakası gibi sıkan giysileri gevşetin.
Nöbetin ne kadar sürdüğünü takip edin. Süre, sağlık ekibi için önemli bir bilgidir.
Nöbet geçtikten sonra kişiyi yan yatış pozisyonuna (koma pozisyonu) getirin. Bu, ağızdaki salgıların rahatça dışarı akmasını ve nefes yolunun açık kalmasını sağlar.
Kişi tamamen kendine gelene kadar yanında kalın. Nöbet sonrası kişi bir süre şaşkın, yorgun veya uykulu olabilir; sakin bir şekilde ona eşlik edin.

Epilepsi Nöbetinde KESİNLİKLE Yapılmaması Gerekenler

Nöbet anında iyi niyetle yapılan bazı yanlış müdahaleler, kişiye zarar verebilir. Aşağıdakilerden kaçının:

Ağzına hiçbir şey koymayın. “Dilini yutar” düşüncesiyle ağza kaşık, parmak ya da başka bir nesne sokmak yanlıştır ve tehlikelidir; bu, dişlerin kırılmasına, çene yaralanmasına ve nefes yolunun tıkanmasına neden olabilir. Nöbet sırasında kişi dilini yutmaz.
Kişiyi zorla tutmayın. Kasılan kolları veya bacakları zorla bastırıp durdurmaya çalışmak, kas ve eklem yaralanmalarına yol açabilir. Sadece güvenliğini sağlayın, hareketlerini engellemeyin.
Su veya yiyecek vermeyin. Nöbet sırasında ve hemen sonrasında, kişi tam olarak kendine gelmeden ağızdan bir şey vermek boğulmaya neden olabilir.
Suni teneffüs yapmaya çalışmayın. Nöbet sırasında solunum geçici olarak düzensizleşebilir; bu genellikle kendiliğinden düzelir. Gereksiz müdahaleden kaçının.
Kişiyi koku koklatarak veya sarsarak ayıltmaya çalışmayın. Nöbet kendi seyrini tamamlar; dışarıdan müdahaleyle durdurulamaz.

Ne Zaman Acil Yardım Çağrılmalı?

Çoğu epilepsi nöbeti birkaç dakika içinde kendiliğinden sonlanır ve acil müdahale gerektirmez. Ancak aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden 112 Acil Yardım aranmalıdır:

Nöbet 5 dakikadan uzun sürüyorsa
Bir nöbet biter bitmez ardından yeni bir nöbet başlıyorsa
Nöbet sonrası kişi bilincini geri kazanamıyor veya nefes almakta güçlük çekiyorsa
Nöbet sırasında kişi yaralandıysa
Kişi hamileyse ya da şeker hastalığı gibi bilinen başka bir hastalığı varsa
Kişi ilk kez nöbet geçiriyorsa (daha önce bilinen bir epilepsi tanısı yoksa)

Bu durumlar acil değerlendirme gerektirir; tereddüt etmeden sağlık ekibinden yardım isteyin.

Nöbet Sonrası Süreç

Nöbet sona erdikten sonra kişi genellikle bir süre yorgun, şaşkın, uykulu ya da baş ağrılı olabilir. Bu dönemde kişiyi rahatlatmak, sakin bir ortam sağlamak ve tamamen kendine gelene kadar yanında kalmak önemlidir. Ne olduğunu hatırlamayabilir; nazik ve anlayışlı bir şekilde durumu açıklayın. Kişi kendini toparladıktan sonra, yaşanan nöbetin bir hekime değerlendirilmesi önerilir; özellikle ilk nöbetse ya da nöbetlerin sıklığı veya şiddeti değiştiyse nöroloji değerlendirmesi önemlidir.

Merkezimizde Epilepsi ve Nöbet Değerlendirmesi

Merkezimizin nöroloji bölümünde, epilepsi ve nöbet şikayetleri değerlendirilmekte; tanı, takip ve tedavi süreçleri planlanmaktadır. Nöbetlerin türünün belirlenmesi ve uygun takibin oluşturulması için hekim değerlendirmesi önemlidir. Bilinen epilepsi tanısı olan kişilerde düzenli takip, nöbetlerin kontrol altında tutulmasına yardımcı olabilir.

Epilepsi ve nöbet değerlendirmesi hakkında bilgi almak için Randevu için: 0312 446 88 88 / Online Randevu.

Sıkça Sorulan Sorular

Nöbet sırasında kişinin dilini yutması engellenmeli mi?

Hayır. Nöbet sırasında kişi dilini yutmaz; bu yaygın bir yanlış bilgidir. Ağza herhangi bir nesne veya parmak sokmak tehlikelidir ve yaralanmaya yol açabilir. Yapılması gereken, kişiyi güvende tutmak ve nöbet sonrası yan yatırmaktır.

Her epilepsi nöbetinde 112 aranmalı mı?

Hayır. Çoğu nöbet birkaç dakikada kendiliğinden sonlanır ve acil müdahale gerektirmez. Ancak nöbet 5 dakikadan uzun sürüyorsa, art arda nöbet geliyorsa, kişi ilk kez nöbet geçiriyorsa veya yaralanma varsa 112 aranmalıdır.

Nöbet ne kadar sürer?

Çoğu nöbet birkaç dakika içinde sonlanır. 5 dakikadan uzun süren nöbetler acil değerlendirme gerektirir.

İlk kez nöbet geçiren biri ne yapmalı?

İlk kez yaşanan bir nöbet mutlaka bir hekim tarafından değerlendirilmelidir. Nöbet geçtikten sonra, nedeninin araştırılması için nöroloji bölümüne başvurulması önerilir.

Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tanı ve tedavi için bir sağlık kuruluşuna başvurunuz. Acil durumlarda vakit kaybetmeden 112’yi arayınız.